Numedalsnett
Fredag 14. desember   |     Du er her: Forsiden > Kultur >
PrintFlesberg hedret spillemann
16. juli 2001

Numedal har fostret mang en storspillemann opp gjennom tidene.Én av de virkelig store både lokalt og nasjonalt var flesbergspillemannen Hellik A. Juveli (1897-1986). Han var trofast mot flesbergslåttene, men skapte samtidig sitt eget spill og hadde et slåtterepertoar med forgreninger til mange folkemusikkdistrikt i Sør-Norge. Lørdag ble Juveli hedret med avduking av et portrettmaleri malt av Tor Einar Evju.

Flesberg spel- og dansarlag har lenge hatt i tankene å hedre spillemannen Hellik A. Juveli, "en av Myllargutane våre i norsk folkemusikk", som folkemusikkjenneren Bjarne Bratås fra Flesberg har sagt det. Om Juveli var en spillemann av rang, var han ikke den som stakk seg fram på noen måte. Juveli var beskjeden i all sin framferd, men det han sa og spilte ble lagt merke til. Kunnskapene hans om folkemusikken i bygda og dalen var verdifull for de som skulle føre arven videre etter han.

Flesberg spel- og dansarlag har i dag liten aktivitet i laget; og da laget hadde en slump penger "til overs" såg de det som god investering om de kunne lage et varig minne over en spillemann som hadde støttet laget i så mange år som Juveli gjorde.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En fornøyd leder i Flesberg spel- og dansarlag, Knut Sønåsen, med portrettmaleriet av Hellik A. Juveli.

 

Kunstneren Tor Einar Evju i Lyngdal ble kontaktet, og han sa seg villig til å male et portrett av spillemannen. Så mange fotografi i farger av Juveli fantes ikke, men Evju klarte oppgaven med glans, sier formann i Flesberg spel- og dansarlag, Knut Sønåsen. Sønåsen er sjøl spillemann og en stor beundrer av musikken til Juveli.
Bildet av Hellik A. Juveli har fått plass i storsalen på Menighetshuset i Flesberg.

Én av de som har lært seg slåtter etter Hellik A. Juveli, Asbjørn Bratås, spilte slåtter i forbindelse med avdukingen. Bratås er den spillemannen i dag som kommer nærmest opp til måten Juveli spilte på. Et meget avansert spill, rikt på prydtoner og ornamentikk.

Bjarne Bratås sier dette om Juveli:
"Han var fødd den 26. oktober 1987. Hanmå reknast med blant dei beste spelemennene som nokon gong har vori i Numedal, og han kan sikkert reknast med i toppskiktet i landsmålestokk. Det  veg litt når ein spelemann som Olav Løndal (f.1904) i Tuddal rekna han mellom dei beste, og Odd Bakkerud (1931-1989) frå Nes i Hallingdal rekna han rett og slett for ei gullgruve. Anders Kjerland (1900-1989) frå Granvin i Hardanger kytte svært av Hellik, og mange, mange andre har hatt sterke lovord om spelet hans.
Han hadde eit umåteleg stort slåtterepertoar av slåttar frå Numedal og Telemark i sær, men óg frå Hardanger, Voss og Valdres. Som regel var det ikkje lenge før slåtten kom når ein bad han spela ein bestemt slått. Det kan henda han ikkje var så lett å få til å spela i yngre år, men det hang saman med at han var uhyre sjølvkritisk og tilbakehalden.
Av einskilde som hørte han nokså mykje, er det sagt at det var berre få gonger dei hadde hørt han heilt på topp. I seinare år var han ikkje tungbeden om du kom på vitjing til han, og det er vel naturleg at han såg positivt på å læra frå seg etter kvart. Spelet hans var nok vél infløkt til at han var lett å lære av. Han hadde eit variert lyrisk spel med rik ornamentikk.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hellik A. Juveli (1897-1986)



Som menneske var Hellik grundig, påliteleg og velmeinande i all si framferd, og sokneprest Halvorsen uttala at han hadde eit moge kristent livssyn. Vi veit at Hellik fann vegen til nattverdsbordet. Ei tid var han i tvil om dette med felespelet, men kom fram til at kunne han gle nokon med feletonane sine, såg han ikkje noko gale i det. Under bispevisitasen i Flesberg i 1964 vart han beden om å spela ved ein middag i prestegarden, og referenten, biskop Hauge, skreiv at det var ein storarta konsert på hardingfele.

Tekst/foto: BL Borge

Tips en venn
Aktiviteter neste syv dager:

TittelDag / TidStedKommuneKategori
Julekonsert16.12   18:00Skjønne kirkeNore og UvdalMusikk
Vis flere aktiviteter Vis faste aktiviteter Registrer ny aktivitet
Dagens ordtak
Dødsannonser
(Fra Aftenposten-krever logg inn)

Nore og Uvdal
Rollag
Flesberg
Kongsberg





Bursdager i dag
Numedal
Marius Bekkeseth Hovd, Rødberg (28)
Lasse B. Tveiten, Uvdal (23)
Frode Nykmark, Veggli (65)
Karoline Brugaard, Rødberg (24)
Marie Lislien, Rollag (34)
Fornavn:

Etternavn:

Fødselsdato (dd.mm.yyyy):

Postnr:

Poststed:

E-post:

Kongsberg
Ida Holtan Kongsjorden, Kongsberg (13)
Trine Skullestad, Kongsberg (24)
Andre eller uspesifisert bosted
Vinnes Anita (46)
Lisa Kristiansen (65)
Andrè Bjørnsrud, Oslo (44)
Imelda Voldbakken, Oslo (56)
Alf Myrann, OSLO/UVDAL (80)
Lokale portaler



Del bildene dine på Numedalsnett

Del informasjon i DIN LOKALAVIS !!

1. Send tekst på epost til Redaktøren eller på mobil til tlf 977 90 790
2. Bilder sendes på epost til Redaktøren eller på mobil til tlf 977 90 790
3. Skriv gjerne hvilken dag du ønsker at saken legges ut

Dette nettstedet eies og drives av Nnet.no AS.   Mobil 977 90 790
Postadresse: Nnet.no AS, Nore og Uvdal Næringspark, N-3632 Uvdal, NORWAY.
Ansvarlig redaktør:
Knut Morten Bjørnsrud
Redaktør: Knut Morten Bjørnsrud   Mobil 977 90 790    Epost: Redaktøren